तराई मधेशमा जुडशीतलको उल्लास

विराटनगर । प्रकृति र शीतलताको विशेष पर्व जुडशीतल आज मोरङ, सुनसरीसहित तराई–मधेशका विभिन्न जिल्लाहरूमा हर्षोल्लासका साथ मनाइँदैछ । मिथिलाञ्चलको नयाँ वर्ष र थारू समुदायको ‘सिरूवा’ पर्वका रूपमा लिइने यस विशेष अवसरमा सरकारले देशभर सार्वजनिक बिदासमेत दिएको छ ।

बढ्दो गर्मी र सूर्यको रापबाट बच्न परिवारका ज्येष्ठ सदस्यले कनिष्ठहरूलाई टाउकोमा पानी राखेर आशीर्वाद दिने यो पर्वको मुख्य विशेषता हो । यस दिन घरका पाका उमेरका सदस्यहरूले बिहानै उठेर परिवारजन र आफन्तलाई शीतलताको कामना गर्दै पानी जुराउने गर्छन् । मानिस मात्र नभई बोटबिरुवा, पशुपक्षी र घरका सवारी साधनमा समेत पानी छर्केर प्रकृतिको सम्मान गर्ने अनुपम परम्परा यहाँ छ ।

जुडशीतलमा खानपानको बेग्लै महत्व छ । ‘एक सालको खाना अर्को सालमा’ भन्ने मान्यताअनुसार अघिल्लो दिन पकाइएको बासी भात, दही, तरुवा र बरी जस्ता परिकार कुलदेवतालाई चढाएर खाने गरिन्छ । यस दिन घरमा आगो नबाली हिलो खेल्ने र गाउँका इनार–कुवा सफा गर्ने चलन छ, जसलाई प्राकृतिक चिकित्सा र सामाजिक स्वच्छताको प्रतीक मानिन्छ ।

विराटनगर आसपासका स्थानीय जानकारहरूका अनुसार यो पर्वले गर्मीयाममा हुनसक्ने स्वास्थ्य समस्याबाट बच्न सचेत गराउनुका साथै आपसी मेलमिलाप र वातावरणीय सन्तुलनको गहिरो सन्देश दिन्छ । यस अवसरमा तराईका विभिन्न स्थानमा चङ्गा प्रतियोगिता र पहलमानी जस्ता परम्परागत खेलहरू समेत आयोजना भइरहेका छन् ।