विराटनगर । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले विश्वव्यापी रूपमा १० प्रतिशत भन्सार शुल्क (ट्यारिफ) लगाउने घोषणा गरेसँगै नेपालको प्रमुख निर्यातजन्य वस्तु ‘नेपाली गलैंचा’ को बजार प्रभावित हुने देखिएको छ।
अमेरिकाले ‘सेक्सन १२२’ नामक कानुनी प्रावधान प्रयोग गर्दै केही दिनका लागि अधिकतम १५ प्रतिशतसम्म र स्थायी रूपमा १० प्रतिशत विश्वव्यापी ट्यारिफ लागू गर्ने तयारी गरेपछि नेपाली निर्यातकर्ताहरूमा चिन्ता छाएको हो। यो नीतिले अमेरिकासँग यसअघि व्यापार सम्झौता गरेका र सहुलियत पाइरहेका देशहरूलाई समेत एउटै डालोमा राखेको छ।
नेपालबाट अमेरिका निर्यात हुने वस्तुहरूमध्ये गलैंचा सबैभन्दा प्रमुख उत्पादन हो। हस्तनिर्मित नेपाली गलैंचाका लागि अमेरिका एक ठूलो र विश्वसनीय गन्तव्य मानिन्छ। ट्रम्पको नयाँ घोषणाले यस क्षेत्रमा निम्न प्रभाव पार्ने देखिन्छ:
यदि अमेरिकाले सबै देशबाट आउने सामानमा १० प्रतिशत अतिरिक्त शुल्क लगाएमा नेपाली गलैंचाको मूल्य अमेरिकी बजारमा बढ्नेछ। गलैंचा विलासी र मूल्य संवेदनशील वस्तु भएकाले १० प्रतिशतको शुल्क वृद्धिले पनि मागमा ठूलो गिरावट ल्याउन सक्छ।
भारत र टर्कीजस्ता नेपालका प्रतिस्पर्धी देशहरूमाथि पनि समान शुल्क लागे पनि, ती देशहरूको ठूलो उत्पादन क्षमता र सरकारी अनुदानका कारण उनीहरूले मूल्य समायोजन गर्न सक्छन्। तर, सीमित उत्पादन क्षमता र उच्च लागत भएको नेपाली गलैंचा उद्योगका लागि यो थप चुनौतीपूर्ण हुनेछ।
नेपालले केही निश्चित वस्तुहरूमा अमेरिकाबाट पाउँदै आएको व्यापारिक सहुलियत (जस्तै: नेपाल व्यापार प्राथमिकता कार्यक्रम) अब के हुन्छ भन्ने स्पष्ट छैन। यदि १० प्रतिशतको ‘विश्वव्यापी दर’ अनिवार्य गरियो भने नेपाली गलैंचाले पाउँदै आएको भन्सार छुटको सुविधा खोसिन सक्छ।
अमेरिकाले आफ्नो व्यापारिक नीतिमा ल्याएको यो फेरबदलले नेपाली गलैंचा उत्पादकहरूलाई अब नयाँ बजार खोज्न वा अमेरिकी प्रशासनसँग कूटनीतिक पहल गर्न दबाब दिएको छ।
व्यापार विज्ञहरूका अनुसार, ट्रम्पको यो संरक्षणवादी नीतिले साना अर्थतन्त्र भएका देशका विशिष्ट उत्पादनलाई बढी मार पार्छ। अमेरिकी बजारमा नेपाली गलैंचाको पहिचान ‘प्रिमियम’ उत्पादनका रूपमा रहे पनि अतिरिक्त करको भार अन्ततः उपभोक्तामाथि नै पर्नेछ, जसले गर्दा नेपाली हस्तकलाको निर्यात तथ्याङ्क खुम्चिन सक्ने जोखिम बढेको छ।
अहिलेलाई अमेरिकी प्रशासनको औपचारिक कार्ययोजना र यसले अल्पविकसित मुलुकलाई दिने ‘छुट’ बारे थप स्पष्टता पर्खिनुको विकल्प छैन। तर, नेपाली गलैंचा उद्योगका लागि यो घोषणाले एउटा गम्भीर सतर्कताको घण्टी भने बजाएको छ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस्
यस लेखमा प्रतिक्रिया बन्द गरिएको छ।